Giá bạch kim trải qua một tuần biến động mạnh khi quyết định tăng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã gây sức ép lớn lên giá kim loại quý. Trong khi đó, các yếu tố cung – cầu vật chất chưa tạo ra động lực đủ mạnh để định hướng giá trong ngắn hạn.
Tin liên quan
https://finvest.vn/ngo-the-gioi-giang-co-quanh-vung-dinh-3-nam/
Giá bạch kim giao ngay giảm tới 2,3% sau quyết định chính sách của Fed ngày 16/9, khi ngân hàng trung ương Mỹ nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm lên 3,75–4,00%. Áp lực chủ yếu đến từ tín hiệu Fed có thể tiếp tục tăng lãi suất trong năm nay, qua đó hỗ trợ đồng USD và làm giảm sức hấp dẫn của các tài sản không sinh lãi như bạch kim.
Tuy nhiên, giá nhanh chóng phục hồi khi giá dầu giảm. dầu Brent kết thúc phiên 18/9 ở mức 103,87 USD/thùng và giảm gần 1% trong cả tuần. Diễn biến này làm dịu lo ngại lạm phát do năng lượng, đồng thời giúp giảm áp lực đối với kỳ vọng chính sách tiền tệ của Fed. Trong phiên 18/9, giá bạch kim tăng khoảng 1,7–2,6%, cao hơn mức tăng 0,7–0,9% của vàng.
Quyết định tăng lãi suất của Fed không tạo ra bất ngờ lớn về mức điều chỉnh, khi thị trường đã dự báo xác suất trên 90%. Yếu tố gây sức ép lên bạch kim chủ yếu nằm ở định hướng chính sách sau đó. Có 16 trong số 18 quan chức Fed dự báo sẽ có ít nhất một lần tăng lãi suất nữa trong năm, trong khi xác suất thị trường dự báo Fed tiếp tục tăng lãi suất vào tháng tới lên khoảng 60% vào ngày 18/9.
Ngay sau quyết định của Fed, bạch kim giao ngay giảm 2,3%, trong khi vàng giảm 1,2%. Lãi suất cao hơn làm đồng USD mạnh lên và gia tăng chi phí cơ hội nắm giữ các kim loại không sinh lãi. Áp lực này cũng xuất hiện từ đầu tuần, khi lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm có thời điểm chạm 5% ngày 14/9, lần đầu tiên sau gần ba năm.
Bạch kim có mức độ nhạy cảm cao với dòng vốn đầu tư. Theo Hội đồng Đầu tư Bạch kim Thế giới (WPIC), các quỹ đầu tư bạch kim đã bị rút ròng hơn 500.000 ounce trong nửa đầu năm khi kỳ vọng lãi suất tăng lên. Do đó, thay đổi trong kỳ vọng chính sách tiền tệ có thể tác động trực tiếp đến một bộ phận quan trọng của nhu cầu bạch kim.
Trong khi đó, giá dầu trở thành yếu tố giúp thị trường đảo chiều từ ngày 17/9. Giá năng lượng có vai trò quan trọng đối với diễn biến lạm phát tại Mỹ. Theo số liệu của Bộ Lao động Mỹ công bố ngày 11/9, chỉ số giá tiêu dùng tháng 8 tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, giá năng lượng tăng 16,3% và giá xăng tăng 27,4%, trong khi lạm phát lõi tăng 2,4%.
Khi giá dầu giảm, áp lực lạm phát từ năng lượng có thể hạ nhiệt, qua đó làm giảm một phần sức ép đối với chính sách tiền tệ. Ngày 18/9, Brent đóng cửa ở mức 103,87 USD/thùng sau khi giảm ba phiên liên tiếp. Theo Bloomberg, Saudi Aramco đang tìm cách khởi động lại một phần đường ống Đông – Tây bị tấn công trong vài ngày tới và dự kiến khôi phục toàn bộ trong khoảng sáu tuần.
Diễn biến này giúp thị trường giảm bớt lo ngại về nguồn cung dầu. Theo Reuters, giới đầu tư kim loại quý đã gia tăng vị thế bán trước quyết định lãi suất của Fed, sau đó nhanh chóng đóng các vị thế khi giá dầu giảm. Đây là một trong những yếu tố giúp bạch kim phục hồi mạnh hơn vàng trong phiên 18/9.
Tuy vậy, triển vọng giá dầu vẫn phụ thuộc vào tình hình địa chính trị. Những diễn biến liên quan đến quyết định của Mỹ đối với Iran và các cuộc tấn công mới nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ tại Saudi Arabia có thể tác động trở lại đến nguồn cung và giá năng lượng. Điều này khiến mối quan hệ giữa dầu, lạm phát và kỳ vọng lãi suất tiếp tục là yếu tố cần theo dõi đối với bạch kim trong những tuần tới.
Ở phía cung – cầu, WPIC ngày 9/9 đã điều chỉnh đáng kể triển vọng thị trường bạch kim năm 2026. Dự báo trước đó về thiếu cung 297.000 ounce được chuyển thành dư cung 265.000 ounce. Thay đổi này chủ yếu đến từ việc cắt giảm 601.000 ounce trong dự báo nhu cầu đầu tư, trong khi sản lượng khai thác không thay đổi.
Trong nửa đầu năm, thị trường dư cung khoảng 548.000 ounce do các quỹ bán ra. WPIC dự báo nửa cuối năm sẽ chuyển sang thiếu cung 283.000 ounce khi dòng vốn đầu tư quay trở lại. Tháng 6 đã chấm dứt chuỗi năm tháng bị rút ròng, trong khi tháng 7 ghi nhận dòng vốn vào.
Tuy nhiên, quyết định tăng lãi suất của Fed ngày 16/9 khiến triển vọng dòng vốn này trở nên kém chắc chắn hơn. Cùng lúc, chi phí đi thuê bạch kim vật chất đã giảm từ trên 10% xuống quanh 2%, cho thấy tình trạng khan hiếm trên thị trường vật chất đã giảm so với đầu năm.
Lực cầu vật chất cũng chưa tạo ra động lực đủ mạnh để thay đổi xu hướng. Tại Trung Quốc, doanh số bán lẻ tháng 8 chỉ tăng 0,4% so với cùng kỳ, thấp hơn mức dự báo 0,8%, trong khi đầu tư tài sản cố định trong 8 tháng đầu năm giảm 7,2%. Theo WPIC, nhu cầu bạch kim cho trang sức tại Trung Quốc được dự báo giảm 55% trong năm nay, khiến nhu cầu trang sức toàn cầu giảm 15%. Nhu cầu từ lĩnh vực ô tô cũng được dự báo giảm 4% khi sản lượng xe sử dụng động cơ đốt trong thuần túy thu hẹp.
Trong khi đó, sản xuất công nghiệp Trung Quốc tăng 5,2%, cao hơn mức dự báo 4,8%. WPIC dự báo nhu cầu bạch kim công nghiệp toàn cầu tăng 5%, nhờ nhu cầu từ ngành sản xuất sợi thủy tinh tăng 23% và điện tử tăng 19%, một phần liên quan đến hoạt động của các trung tâm dữ liệu AI.
Tuy nhiên, nhu cầu bạch kim trong lĩnh vực lọc dầu lại được dự báo giảm 28% do các nhà máy trì hoãn hoạt động bảo dưỡng trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông. Các yếu tố này khiến lực cầu vật chất chưa đủ mạnh để trở thành động lực chính của giá trong tuần.
Về nguồn cung, sản lượng khai thác bạch kim năm 2026 được dự báo gần như đi ngang, ở khoảng 5,55 triệu ounce. Trong nửa cuối năm, hoạt động sản xuất chịu tác động từ việc Valterra chuyển lịch bảo dưỡng chế biến sang nửa cuối năm và dự án Platreef lùi thời điểm sản xuất thương mại sang quý IV.
WPIC cũng dự báo lượng bạch kim thu hồi từ phế liệu tăng 8%, lên khoảng 1,8 triệu ounce, trong đó nguồn cung từ bộ xúc tác khí thải ô tô cũ tăng 15%. Giá bạch kim cao tạo động lực để nguồn phế liệu được đưa trở lại thị trường, qua đó hạn chế phần nào đà tăng của giá.
Dù vậy, tồn kho toàn cầu cuối năm được dự báo chỉ tương đương khoảng 3,4 tháng nhu cầu.
