Giá dầu đã tăng khoảng 25% trong phiên giao dịch đầu tuần, đạt mức cao nhất kể từ tháng 7/2022, khi cuộc chiến ngày càng mở rộng giữa Mỹ, Israel và Iran làm dấy lên lo ngại rằng nguồn cung năng lượng từ Trung Đông có thể bị gián đoạn kéo dài.
[Hữu ích cho nhà đầu tư]
> Mức ký quỹ giao dịch hàng hóa từ ngày 09/03/2026
> Các loại phí cần trả khi giao dịch hàng hóa
> Tại sao phải đáo hạn hợp đồng giao dịch hàng hóa phái sinh?
Đà tăng mạnh của giá dầu đã làm dấy lên những lo ngại về một cú sốc lạm phát mới trên toàn cầu, trong bối cảnh chi phí năng lượng tăng có thể khiến chi phí sinh hoạt và sản xuất leo thang tại nhiều nền kinh tế.
Sự leo thang của xung đột đã khiến một số nhà sản xuất dầu lớn tại Trung Đông phải cắt giảm nguồn cung, trong khi thị trường ngày càng lo ngại rằng hoạt động vận chuyển dầu qua Eo biển Hormuz – tuyến đường chiến lược trung chuyển hơn 20% lượng dầu thô thương mại toàn cầu – có thể bị gián đoạn trong thời gian dài.
Rủi ro gián đoạn nguồn cung dầu
Các nhà phân tích cho rằng nguy cơ các nhà sản xuất Trung Đông cắt giảm sản lượng đang khiến giá dầu duy trì ở mức cao.
Theo Daniel Hynes – Chiến lược gia hàng hóa cấp cao của ANZ, Sydney: “Tôi cho rằng giá dầu tăng mạnh sáng nay xuất phát từ các báo cáo cho thấy các nhà sản xuất Trung Đông đang giảm sản lượng do các cơ sở lưu trữ nhanh chóng đầy lên.
“Tôi thực sự cho rằng viễn cảnh các nhà sản xuất Trung Đông cắt giảm sản lượng sẽ tiếp tục giữ giá dầu ở mức cao. Tín hiệu tiếp theo cần theo dõi là liệu tình hình có tiến tới mức các công ty phải đóng các giếng dầu hay không – điều này không chỉ làm giảm thêm sản lượng, mà còn làm chậm quá trình khôi phục nguồn cung khi xung đột hạ nhiệt. Nếu xảy ra, điều đó có thể duy trì mức giá cao trong thời gian dài hơn nhiều.”
Nguy cơ tác động tới kinh tế toàn cầu
Các nền kinh tế châu Á có thể chịu tác động lớn nhất từ cú sốc năng lượng này, do phụ thuộc mạnh vào nhập khẩu dầu. Những nước như Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Indonesia và Pakistan đặc biệt dễ bị tổn thương trước biến động của giá dầu.
Vishnu Varathan – Trưởng bộ phận nghiên cứu vĩ mô khu vực châu Á (ngoài Nhật Bản) tại Mizuho, Singapore cho biết: “Một cú sốc nguồn cung đột ngột sẽ lan rộng vượt xa phạm vi những quốc gia xuất khẩu hay nhập khẩu năng lượng thuần túy. Nó gây ra những tác động nghiêm trọng đến chuỗi cung ứng ngoài yếu tố giá cả, làm bào mòn biên lợi nhuận doanh nghiệp. Ngay cả tại những nơi như Indonesia, nơi các cuộc biểu tình đường phố thường xảy ra khi giá xăng tăng, áp lực xã hội có thể gia tăng.”
Châu Á được dự báo sẽ chịu tác động mạnh nhất từ cú sốc giá dầu. Với mức độ phụ thuộc cao vào năng lượng nhập khẩu của Nhật Bản và Hàn Quốc, giá Brent quanh 107 USD/thùng có thể gây áp lực đáng kể lên cán cân thương mại và tỷ giá, qua đó tạo điều kiện để đồng USD tiếp tục vượt trội.
Saul Kavonic – Trưởng bộ phận nghiên cứu năng lượng, MST Marquee cho rằng: “Thị trường đã quá chủ quan về phạm vi và thời gian kéo dài của cuộc chiến, cũng như những gián đoạn nguồn cung liên quan, cho đến tận thứ Sáu tuần trước. Đây giống như câu chuyện ‘thị trường dầu mỏ kêu sói’. Trong ba năm qua, phí bảo hiểm rủi ro địa chính trị liên tục tăng nhưng không chuyển hóa thành gián đoạn nguồn cung thực sự, khiến thị trường trở nên chủ quan trước các sự kiện hiện tại.”
“Nhưng cuộc chiến Iran mang tính sống còn này chính là kịch bản khủng hoảng năng lượng đã được giới hoạch định chiến lược mô phỏng suốt 50 năm qua, và giờ đây nó đang thực sự diễn ra.”
Theo BMI, đơn vị thuộc Fitch Solutions: “Kịch bản cơ sở của chúng tôi là xung đột tại Iran sẽ lớn nhưng tương đối ngắn, mặc dù nguy cơ chiến tranh kéo dài là hoàn toàn hiện hữu. Trong nhóm các thị trường mới nổi, tác động kinh tế sẽ rõ rệt nhất tại các nước thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), do cú sốc này ảnh hưởng tiêu cực đến thương mại, logistics, du lịch và đầu tư.
“Thứ nhất, Pakistan và Ấn Độ dễ tổn thương nhất vì là các nước nhập khẩu năng lượng với mức độ phụ thuộc cao vào tuyến vận chuyển qua eo biển Hormuz. Thứ hai, ngoài rủi ro gián đoạn thương mại vật chất, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ là những nền kinh tế dễ bị ảnh hưởng nhất do hóa đơn nhập khẩu năng lượng lớn, vị thế tài chính đối ngoại mong manh, trợ cấp năng lượng cao và lạm phát chưa được kiểm soát. Thứ ba, các nền kinh tế sản xuất hàng hóa tại châu Phi cận Sahara và Mỹ Latinh chịu rủi ro thấp nhất, bao gồm Nigeria, Ghana và Peru.”
Nếu giá dầu tiếp tục tăng mạnh, nguy cơ lạm phát quay trở lại có thể buộc các ngân hàng trung ương phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn, qua đó gây áp lực lên tăng trưởng kinh tế toàn cầu.
Một số chuyên gia thậm chí cảnh báo kịch bản “stagflation” – tức lạm phát cao đi kèm tăng trưởng chậm – có thể quay trở lại nếu cú sốc năng lượng kéo dài.
Michael Mccarthy – Giám đốc vận hành của Moomoo tại Sydney cho rằng: “Các mối đe dọa tấn công vào các nhà máy lọc dầu là cực kỳ đáng lo ngại. Bởi vì điều này có thể dẫn đến kịch bản kinh tế tồi tệ nhất: nếu 15–20% nguồn cung dầu toàn cầu bị cắt giảm, không chỉ mọi nền kinh tế trên thế giới sẽ chậm lại, mà còn tạo ra cú sốc lạm phát. Lạm phát cộng với tăng trưởng chậm lại – chính là tình trạng đình lạm (stagflation) – là một thảm họa kinh tế.”
Giá dầu có thể tăng lên mức nào?
Trong kịch bản xung đột kéo dài và nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, giá dầu có thể tăng lên vùng 130- 150 USD/thùng.
Theo Muyu Xu – Chuyên gia phân tích dầu cấp cao của Kpler tại Singapore: “Giá dầu hiện đã hội tụ tất cả các yếu tố tạo nên một ‘cơn bão hoàn hảo’. Tất cả những yếu tố này đang bị khuếch đại bởi sự bi quan ngày càng tăng về khả năng đảo chiều nhanh chóng của tình hình hiện tại.”
“Hiện tại, khi cuộc xung đột đã kéo dài sang tuần thứ hai và các tuyên bố chính thức từ chính phủ và doanh nghiệp ngày càng chỉ ra sự chuẩn bị cho một sự gián đoạn nguồn cung kéo dài, nỗi lo ngại trên thị trường chỉ càng gia tăng, tạo điều kiện thuận lợi cho giá dầu tăng. Nếu sự gián đoạn ở eo biển Hormuz kéo dài thêm một đến hai tuần nữa, chúng ta có thể thấy giá dầu tăng lên mức 130-150 USD/thùng.”
Mặc dù một số nhà phân tích tin rằng cuộc chiến có thể kết thúc tương đối nhanh, nhiều người khác cho rằng rủi ro gián đoạn nguồn cung đang gia tăng và có thể kéo dài hơn dự kiến.
Tony Sycamore – Nhà phân tích thị trường tại IG, Sydney cho biết: “Phản ứng dữ dội của thị trường xuất phát từ việc không có lối thoát rõ ràng cho cuộc xung đột Trung Đông đang leo thang. Đây đang trở thành một cuộc đối đầu căng thẳng, nơi không bên nào có dấu hiệu sẵn sàng nhượng bộ. Nguy cơ tổn thất kinh tế kéo dài đang tăng lên từng ngày.”
Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn tiếp tục sử dụng những phát ngôn cứng rắn, đôi khi yêu cầu Iran đầu hàng vô điều kiện, với hy vọng áp lực liên tục sẽ làm rạn nứt giới lãnh đạo nội bộ hoặc buộc một số thành phần trong IRGC đưa ra nhượng bộ thực dụng. Ông cũng đăng trên mạng xã hội sáng nay rằng đợt tăng giá dầu có thể chỉ mang tính tạm thời, gọi đây là ‘một cái giá rất nhỏ phải trả cho an ninh và hòa bình của Mỹ và thế giới’ – Tony Sycamore cho biết.
Tuy nhiên, dù điều đó có thể đúng trong dài hạn, hiện vẫn chưa có bất kỳ mốc thời gian rõ ràng nào cho việc hạ nhiệt căng thẳng.
Trong bối cảnh đó, Nga có thể là một trong những quốc gia hưởng lợi lớn từ giá năng lượng cao nhờ nguồn cung dầu và khí đốt dồi dào.
Rick Wilkinson – CEO của EnergyQuest: “Các nhà giao dịch đang nhận ra rằng cuộc khủng hoảng này có thể kéo dài và sẽ không được giải quyết nhanh chóng, vì vậy họ bắt đầu hành động. Tuy vậy, mức giá hiện tại vẫn chưa thực sự quá cao. Giá dầu đã từng ở mức này trong những giai đoạn kéo dài trước đây, nên tôi chưa chắc đây đã là một cuộc tăng giá toàn diện.”
“Bên hưởng lợi lớn nhất trong tình huống này là Nga, bởi họ vẫn còn công suất LNG chưa sử dụng và năng lực sản xuất dầu bổ sung. Vì vậy, các vấn đề ở Trung Đông lại mang lại lợi ích lớn cho ngành dầu mỏ của Nga.”
Thị trường chuẩn bị cho giai đoạn biến động kéo dài
Vasu Menon – Giám đốc điều hành chiến lược đầu tư tại OCBC – Singapore: “Nếu dòng dầu qua eo biển Hormuz không sớm được khôi phục và căng thẳng khu vực không hạ nhiệt, áp lực tăng giá dầu nhiều khả năng sẽ tiếp tục kéo dài.”
“Hiện vẫn chưa rõ liệu Lãnh tụ Tối cao mới của Iran, Mojtaba Khamenei, có thay đổi cục diện địa chính trị tại Vùng Vịnh hay không. Tuy nhiên, xét đến tuyên bố trước đó của Tổng thống Donald Trump rằng việc lựa chọn nhà lãnh đạo mới của Iran là không thể chấp nhận được đối với chính quyền của ông, vẫn chưa rõ liệu điều này có dẫn đến sự leo thang tiếp theo, bao gồm các hành động quân sự nhằm làm suy yếu hoặc loại bỏ ông hay không.”
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng sự gia tăng của giá dầu là cái giá cần thiết để đảm bảo hòa bình và an ninh toàn cầu.
Trong bối cảnh xung đột chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, thị trường năng lượng toàn cầu đang chuẩn bị cho một giai đoạn biến động kéo dài. Giới đầu tư hiện vẫn đang theo dõi sát diễn biến chiến sự, bởi bất kỳ dấu hiệu leo thang hay hạ nhiệt nào cũng có thể nhanh chóng tác động đến giá dầu và thị trường tài chính – hàng hóa toàn cầu.
Theo Reuters
Xem thêm các thông tin hỗ trợ giao dịch tại chuyên mục: Tin tức thị trường và Phân tích đầu tư
CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ QUỐC TẾ HỮU NGHỊ – Thành viên Kinh doanh 001 của MXV
Trụ sở: Tầng 11 tòa nhà LADECO – số 266 đường Đội Cấn, Phường Ngọc Hà, Thành phố Hà Nội. Chi nhánh: Số 26-28 Hàm Nghi, Phường Sài Gòn, Thành phố Hồ Chí Minh.
Hotline: 024.3552.7979 – 034.85.66.666
Bảng giá: https://hanghoahuunghi.vn
Facebook: http://www.facebook.com/www.finvest.vn
